Sobota, 23 Wrzesień 2017, 19:27
Witaj Gość
Główna | Rejestracja | Wejdź | RSS

Sekcja Genealogiczna

Artykuły

Główna » Artykuły » Indeks » Z archiwalnej półki

Wspomnienie o Tadeuszu Jarzębskim

Tadeusz Jarzębski

-biogram-

Tadeusz Jarzębski

Tadeusz Jarzębski urodził się dnia 22 stycznia 1901 roku w Noworadomsku [Radomsko]1. Był synem robotnika fabrycznego Jana i Marianny z Pilichowskich, małżeństwa Jarzębskich, jednym z siedmiorga dzieci tej pary. Urodził się na 3 lata przed powołaniem ojca na wojnę rosyjsko- japońską.

akt chrztu Tadeusza Jarzębskiego, parafia pw. św. Lamberta w Radomsku

 

Wykształcenie Tadeusza zakończyło się w zakresie podstawowym, co generalnie odpowiadało wówczas statusowi miejskiej biedoty. Natura obdarzyła go pięknym barytonem, co wykorzystał, śpiewając wiele lat w chórze kościelnym wpierw w Radomsku, później w Sosnowcu. W rodzinnym mieście występował w Jasełkach wystawianych przez tut. Towarzystwo Śpiewacze im. Stanisława Moniuszki na rzecz biednych dzieci przy Towarzystwie Dobroczynności. Wg obsady w programie z Jasełek 1924, Tadeusz obsadzony był w roli Śmierci2...:)

 

Radomsko lata 20-te.Tadeusz Jarzębski z Rodzicami [siedzą w środku], braćmi, szwagierką i szwagrem. Środkowe dziecko to mój Ojciec, obok niego mama z bratem na kolanach, za nią pierwszy z prawej ojciec [moi dziadkowie Stefani]. 

 

Nie bedąc jeszcze w wieku poborowym, wiek swój zawyżył i wstąpił do polskiej armii, do upodobanej sobie formacji ułanów. Był to czas konfliktów z Ukrainą i bolszewicką Rosją, brał więc udział w wojnie 20-tego roku, będąc szeregowym żołnierzem Baonu Szturmowego 1 Dywizji Jazdy zorganizowanego i dowodzonego przez kapitana Stanisława Maczka3W wojnie tej wyróżnił się szczególnie w kluczowych walkach Baonu zdobywającego miasteczko Waręż4 za co został odznaczony Krzyżem Walecznych5. W uzasadnieniu wniosku o odznaczenie czytamy:

"Szczególny opis czynów:

W bitwie pod Warężem dn. 25 sierpnia 1920 r. wytrwał przez 2 godziny w intensywnym ogniu km [karabinów maszynowych – przyp. mój] nieprz.[rwanie] na prawem skrzydle Baonu, mimo ogromnych strat jakie kompania 3-cia poniosła, jako też straty wszystkich oficerów, aż do chwili gdy przesunięcie się w ataku centrum Baonu umożliwiło dalszy atak prawego skrzydła."

Wniosek podpisał dowódca Baonu kpt. St. Maczek.

 

Wniosek o odznaczenie Tadeusza Jarzębskiego Krzyżem Walecznych s. 1

 

Po zwolnieniu ze służby wojskowej Tadeusz Jarzębski wstąpił do niedawno utworzonej Policji Państwowej. Służył w II łódzkim okręgu, posterunek Tuliszków, nr służbowy 1614. Później przeniesiony do służby w okręgu III kieleckim, w m. Sosnowiec.

Początkowo mieszkał w Chorzowie, potem w Sosnowcu, a po zawarciu związku małżeńskiego6 z Ireną Łaganówną [pochodzącą z Pińczowa] zamieszkał przy rodzinie żony w tym mieście na ul. Wawel 11.

W czasie okupacji działał w strukturach bojowych Armii Krajowej – Inspektorat Sosnowiec. Wg organizacji Obwodu Sosnowiec Okręg 4 na dzień 1 sierpnia 1944 roku, siła bojowa w 6 plutonach wynosiła 217 ludzi plus 70 ludzi z dwóch plutonów Milicji PPS. . Starszy sierżant Tadeusz Jarzębski ps. "Sokół"7 dowodził jednym z dwóch większych oddziałów – zgrupowaniem plutonów [drugi dowodzony przez ppor. Jana Szandlewskiego ps. "Orzeł"8

Po 1945 r. był jednym z wielu przedwojennych policjantów i akowców prześladowanych przez władzę ludową. Nowym, stałym elementem jego życia były dla częste przesłuchania, obowiązek co tygodniowego meldowania na posterunku milicji, czy każdorazowe zgłaszanie wyjazdu poza miejsce zamieszkania. Tych szykan z pewnością nie łagodził fakt działania jego brata Ignacego w AK i konspiracyjnych strukturach NSZ w okręgu kieleckim9. Nie mogąc nigdzie znaleźć pracy, utrzymywał się Tadeusz z żoną [małżeństwo bezdzietne] z wykonywania fotografii, czasem z drobnego, nieoficjalnego handlu obwoźnego.

Tadeusz Jarzębski zmarł 18 czerwca 196110 roku nagle, na atak serca, po przewiezieniu do szpitala w Sosnowcu. Jest pochowany na tut. Cmentarzu, a uroczystości pogrzebowe uświetnił w kościele i nad mogiłą chór, w którym wiele, wiele lat śpiewał.

 

 

Włodzimierz Stefani

Radomsko, kwiecień 2014.

 

1Ksiega ochrzczonych parafii św. Lamberta w Noworoadomsku [Radomsku] za rok 1901, akt nr 92.

2Teatr "Kinema" w Radomsku, dnia 7 stycznia 1924 roku, Program Jasełka – sztuka sceniczna w 8-miu obrazach

3Późniejszy generał dywizji i d-ca jednostek Wojska Polskiego w Anglii, awansowany w 1990 r. na gen. broni.

4Waręż – miasteczko w Ukrainie, obwód lwowski, rejon sokalski [przed wojną województwo lwowskie].

5Rozkaz Ogólny N. 5 Wniosek o odznaczenie Krzyżem Walecznych, miejsce postoju, 27.XI.1920 r. w zbiorach CAW w Warszawie.

6 2 kwietnia 1934 r. Parafia Pogoń – Sosnowiec; ksiega małżeństw za rok 1934, akt nr 43.

7Żr. pseudonimu: ŚZŻAK, "Inspektorat Armii Krajowej Sosnowiec", 2001 r.

8Okręg Śląski AK, Inspektorat Sosnowiec krypt. "Przemysł", Obwód Sosnowiec, Rejon 4. Żr.: http://www.historycy.org/index.php?showtopic=53608 dostęp dn. 15.04.2014.

9Ignacy Jarzębski (1909 Radomsko-1951 Kielce), aresztowany w Będzinie, zmarł w wyniku obrażeń po przesłuchaniach (styczeń – kwiecień 1951) w pińczowskim więzieniu.

10USC w Sosnowcu, akt zgonu Tadeusza Jarzębskiego nr 556 z dn. 19 czerwca 1961 r.

 

Kategoria: Z archiwalnej półki | Dodał: wlodeks (16 Kwiecień 2014)
Wyświetleń: 976 | Komentarze: 1 | Rating: 0.0/0
Liczba wszystkich komentarzy: 1
1  
Z moich dokumentów wynika że Ignacy Jarzębski został przyjęty w kieleckim więzieniu 27.3. 51 zmarł 21.4.51.

Imię *:
Email *:
Kod *: